Sąd Najwyższy wypowiedział się w sprawie ławników w sądach powszechnych
Sąd Najwyższy - Izba Karna w dniu 24 lutego 2010 r. rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, w związku z ujawnionymi rozbieżnościami w orzecznictwie sądowym, dotyczącym ławników w sądach powszechnych i konieczności posiadania przez nich poświadczenia bezpieczeństwa.
W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich, nie ma jednolitego orzecznictwa co do tego, czy ławnicy sądów powszechnych biorący udział w postępowaniach karnych, z którymi łączy się dostęp do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową, powinni mieć poświadczenie bezpieczeństwa wydawane przez służby specjalne po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego zgodnie z art. 27 ust. 1 i art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 196, poz. 1631 ze zm.). Według tej ustawy informacje niejawne powinny być udostępnianie osobom, które dają rękojmię zachowania tajemnicy. Odstępstwa zaś od tej zasady mogą wynikać wyłącznie z wyraźnych przepisów rangi ustawowej. Zdaniem Rzecznika, sędziowie sądów powszechnych orzekający między innymi w sprawach karnych mają dostęp do tajemnic na podstawie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ławnicy jednak nie są zawodowymi sędziami. W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich, żaden przepis ustawowy nie zwalania ławników sądów powszechnych z obowiązku uzyskiwania poświadczeń.
W dniu 24 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy uznał, że do ławników w sądach powszechnych nie stosuje się przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnych (art. 27 ust. 1 i art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy).