Cofnięcie nadania obywatelstwa UE - wyrok TS
W wyroku z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie C-135/08, Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu uznał, że cofnięcie nadania obywatelstwa nabytego na skutek podstępu może doprowadzić do bezpaństwowości, a zatem do utraty obywatelstwa Unii pod warunkiem, że cofnięcie to nie narusza zasady proporcjonalności
Trybunał Sprawiedliwości potwierdził w tym wyroku, iż wykonując swoje kompetencje w dziedzinie obywatelstwa państwo członkowskie Unii Europejskiej może cofnąć obywatelowi Unii obywatelstwo nabyte w drodze nadania, jeżeli zostało ono przez niego uzyskane na skutek podstępu. Jest tak również w sytuacji, gdy cofnięcie to prowadzi w konsekwencji do tego, że dana osoba traci obywatelstwo Unii ze względu na to, że nie posiada już obywatelstwa państwa członkowskiego. W takim przypadku decyzja w sprawie cofnięcia obywatelstwa powinna jednak być wydana z poszanowaniem zasady proporcjonalności.
Trybunał potwierdził zatem kompetencje państw członkowskich do określania przesłanek nabycia i utraty obywatelstwa, przypominając że państwa członkowskie powinny wykonywać swoje kompetencje z poszanowaniem prawa Unii. Należy w szczególności zbadać, czy cofnięcie nadanego obywatelstwa, a w konsekwencji utrata praw, z których korzysta każdy obywatel Unii - wśród nich prawo powołania się na zakaz wszelkiej dyskryminacji ze względu na obywatelstwo - są uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do powagi popełnionego przez tę osobę naruszenia, czasu, który upłynął pomiędzy wydaniem decyzji w sprawie nadania obywatelstwa a decyzją w sprawie jego cofnięcia oraz możliwości przywrócenia osobie zainteresowanej obywatelstwa państwa pochodzenia. Jeżeli obywatelstwo zostało nabyte na skutek podstępu, prawo Unii Europejskiej nie zobowiązuje państwa członkowskiego do odstąpienia od cofnięcia nadania obywatelstwa tylko dlatego, że osobie zainteresowanej nie zostało przywrócone obywatelstwo państwa członkowskiego pochodzenia. Niemniej jednak, do sądu krajowego należy ocena czy, mając na względzie wszystkie istotne okoliczności, poszanowanie zasady proporcjonalności wymaga, żeby przed uprawomocnieniem się decyzji o cofnięciu nadania obywatelstwa, osobie zainteresowanej został przyznany odpowiedni termin na podjecie działań zmierzających do przywrócenia obywatelstwa państwa członkowskiego pochodzenia.
Wydając ten wyrok Trybunał odpowiedział na pytanie zadane przez Bundesverwaltungsgericht (niemiecki federalny sąd administracyjny). Sąd ten musi rozstrzygnąć sprawę J. Rottmanna, który jest z urodzenia obywatelem austriackim, a który nabył przez nadanie obywatelstwo w Niemczech. Kraj Związkowy Bawarii podjął następnie decyzję o cofnięciu z mocą wsteczną obywatelstwa nadanego J. Rottmannowi ze względu na to, że zataił on okoliczność, iż w Austrii toczyło się przeciwko niemu śledztwo i w konsekwencji otrzymał on obywatelstwo niemieckie na skutek podstępu. Zgodnie z prawem austriackim, nabycie obywatelstwa przez nadanie w Niemczech skutkowało utratą przez J. Rottmanna obywatelstwa austriackiego, a cofnięcie nadanego w Niemczech obywatelstwa nie oznacza, iż uzyskuje on z powrotem automatycznie obywatelstwo austriackie.