W czerwcu 2009 roku został uruchomiony portal internetowy www.codziennikprawny.pl. Zamieszczono na nim blisko 500 pytań z zakresu różnych dziedzin prawa, z którymi zdarza się nam mierzyć w różnych sytuacjach życia codziennego. Niedługo później, w sierpniu 2009 roku, ukazało się pierwsze książkowe wydanie Codziennika Prawnego, przygotowane we współpracy z Wydawnictwem CH Beck. Zarówno portal, jak i książka spotkały się z ciepłym przyjęciem ze strony Internautów i Czytelników, za co serdecznie dziękujemy.

Inspiratorem stworzenia popularnego poradnika ułatwiającego każdemu poruszanie się w gąszczu przepisów prawa był śp. dr Janusz Kochanowski - Rzecznik Praw Obywatelskich w latach 2006-2010, który tragicznie zginął w katastrofie prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem. Codziennik - w zamierzeniu jego Pomysłodawcy - miał także sprzyjać podnoszeniu świadomości prawnej społeczeństwa, zwłaszcza młodzieży. Pisał on: „brak znajomości prawa zamienia naszą wolność w fikcję i niewolę. Świadczą o tym kierowane do mnie sprawy i pytania. Myślę, że brak przejrzystej i dostępnej informacji o prawie jest być może najpoważniejszą przeszkodą w korzystaniu z przysługujących nam praw i wolności oraz realizacji deklarowanego w Konstytucji, lecz tak ciągle odległego, ideału państwa prawa" (J. Kochanowski, Wstęp [w:] Codziennik Prawny, Warszawa 2009, s. XXVI).

Zdecydowaliśmy się przedstawić Internautom nową odsłonę Codziennika Prawnego. Różni się ona w sposób znaczący od dotychczasowej jego wersji. Podobnie jak przy pierwszym wydaniu, zaproponowałem strukturę Codziennika, a pod moim kierunkiem naukowym zostały przygotowane przez pracowników Biura Rzecznika Praw Obywatelskich nowe pytania. Liczba opracowań, w porównaniu do pierwszego wydania, wzrosła niemalże dwukrotnie. Codziennik został również wzbogacony o nowe rysunki, które ożywiają portal i czynią jego treść bardziej przystępną. Przygotował je współpracujący z nami rysownik Szczepan Sadurski.

Jednocześnie postawiliśmy na rozwój technologiczny portalu. Dzięki szeregowi nowych funkcji, sukcesywnie wprowadzanych w najbliższym czasie, możliwe będzie śledzenie na bieżąco zmian w prawie. Docelowo planujemy także wprowadzenie większej interaktywności Codziennika Prawnego, pozwalającej Internautom aktywnie współtworzyć portal.

Codziennik Prawny został obecnie podzielony na dwadzieścia dwa rozdziały. Jedynie kilka z nich zostało zachowanych w formie dotychczasowej. Znaczna część została całkowicie zmieniona i uzupełniona. Pojawiły się także nowe rozdziały, m.in. dotyczące problematyki własności, posługiwania się pieniądzem, korzystania z usług bankowych czy ubezpieczeniowych. Dodany został również rozdział poświęcony cudzoziemcom. Wreszcie znacznemu wzmocnieniu uległa tematyka postępowań sądowych i administracyjnych, a także podatków. Poszczególnym pytaniom towarzyszy wskazanie aktów normatywnych regulujących daną kwestię oraz wzory typowych pism.

W Codzienniku Prawnym zostały zawarte informacje o urzędzie Rzecznika Praw Obywatelskich w Polsce. Omówiono ponadto wybrane problemy, z jakimi zwracali się obywatele o pomoc do Rzecznika. Odnoszą się one do pewnych jednostkowych, niekiedy nietypowych, sytuacji.

Istotnym elementem jest również słowniczek terminologii prawniczej. Przygotowując Codziennik Prawny, staraliśmy się w miarę możliwości uprościć terminologię, tak by treść książki mogła być zrozumiana przez w miarę jak najszerszy krąg odbiorców. Nie zawsze jednak było możliwe zupełne odstąpienie od pojęć i wyrażeń fachowego języka prawniczego. Mamy nadzieję, że słowniczek pomoże w posługiwaniu się Codziennikiem Prawnym osobom niemającym przygotowania prawniczego. Aby jeszcze bardziej to ułatwić, przygotowaliśmy na portalu funkcjonalność, która łączy słowa pojawiające się w tekście pytań i odpowiedzi z pojęciami słowniczka, przekierowując do właściwej definicji.

prof. dr hab. Marek Zubik
Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich