Rolą władz publicznych jest dążenie do tego, by prawo było przestrzegane. Nie zawsze jednak naruszenie określonych norm prawnych stanowi podstawę ingerencji państwa. W przypadku stosunków prywatnoprawnych zasadniczo od woli stron zależy, czy bezprawne zachowanie drugiej strony będzie miało konsekwencje prawne.

Szczególnym przejawem odpowiedzialności za niezgodne z prawem lub umową zachowanie (tak działanie, jak i zaniechanie) jest odpowiedzialność cywilna. Wiąże się zazwyczaj z koniecznością przywrócenia stanu poprzedniego bądź zapłaty odpowiedniego odszkodowania lub zadośćuczynienia. Konstytucja nie ogranicza takiej odpowiedzialności tylko do stosunków społecznych – relacji międzyludzkich, ale przyznaje prawo do odszkodowania osobom poszkodowanym bezprawnym zachowaniem organów władzy publicznej.